واریکوسل چيست؟

درمان واریکوسل، بر مبنای جراحی و با روش های متفاوتی انجام می شود. در این روش ها، سیاهرگ های مشکل دار مشخص شده و با ابزارهای خاصی سوزانده یا مسدود می شوند. کیفیت عمل و روش انجام آن در عدم عود دوباره واریکوسل بسیار مؤثر است. بنابراین، با انتخاب یک جراح ماهر و مجرب، می توان به عوارضات جدی آن بعد از عمل خاتمه داد.

واریکوسل چیستواریکوسل (Varicocele) چیست؟

برای شناخت راه های درمان واریکوسل، ابتدا درک خود عارضه واریکوسل، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. واریکوسل یا همان واریس بیضه، نوعی بیماری در میان مردان است که اغلب در بازه های سنی 15 تا 25 رخ می دهد. این بیماری اغلب در میان مردان نابارور شایع است.

کیسه بیضه حاوی دو بیضه سمت راست و چپ بوده و دارای سرخرگ ها و سیاهرگ هایی است که وظیفه خونرسانی به غدد تناسلی را دارند. شیوع این عارضه، در 90 درصد موارد، بیضه سمت چپ و در 10 درصد بقیه، دو طرف را درگیر می کند. زیرا، در بیضه سمت چپ، سیاهرگ های تخلیه کننده خون بیضه به سیاهرگ های کلیوی نسبت به بیضه سمت راست درازتر بوده و بنابراین، اختلال در دریچه های سیاهرگی آن شایع تر است. لذا، با بسته شدن دریچه ها، عمل خونرسانی با مشکل مواجه شده که این پدیده، همان واریکوسل یا واریس بیضوی نامیده می شود.

به عبارت دیگر، سیاهرگ ها دارای دریچه هایی شبکه وار هستند که وظیفه جلوگیری از برگشت خون به بیضه و هدایت آن به قلب را بر عهده دارند. در صورت بروز اختلال در آن ها، عمل خونرسانی به قلب انجام نمی شود و با برگشت خون به عقب و تراکم آن در سیاهرگ ها، باعث گشادی آن ها شده و واریس بیضوی شیوع پیدا می کند. بنابراین، با کاهش جریان خون از قلب به غدد تناسلی و برعکس، بیضه ها ضعیف تر و به مرور زمان کوچک تر می شوند که این هم به نوبه خود باعث کندی و تضعیف تولید اسپرم ها و ناباروری می گردد. در نتیجه نیاز به درمان واریکوسل در این مورد حیاتی است.

بیشتر بخوانید
علت واریکوسل چیست؟

گرید بندی یا درجه بندی varicocele

انواع واریکوسل ها از لحاظ شدت بروز را می توان به سه دسته تقسیم نمود:

واریکوسل گرید 1: واریکوسل خفیف که در حالت ایستاده قابل مشاهده نبوده و تحت سونوگرافی داپلر رنگی، بایستی حبس نفس و زور زدگی صورت گیرد.

واریکوسل گرید 2: واریکوسلی که رگ های واریسی آن قابل مشاهده نبوده، ولی قابل لمس باشد و در حالت معمولی با سونوگرافی اولتراسوند مشاهده می شوند.

واریکوسل گرید 3: واریکوسل حاد یا شدید است که برای تشخیص، نیازی به معاینه و آزمایش ندارد و به راحتی قابل مشاهده است.

علت واریکوسل چيست؟

پزشکان علت اصلی واریکوسل را تشخیص نداده اند ولی احتمال قوی ناشی از اختلالاتی است که در جریان خون رگ های وريدی بیضه رخ می دهد. این رگ ها خون را از بیضه ها به بیرون می رانند. در صورتی که جریان خون در این رگ ها به درستی برقرار نشود، می تواند باعث احتباس خون و گشادی رگ ها شود. در نتیجه واریکوسل روی می دهد.

واريكوسل در٩٠٪‏ موارد در سمت چپ وجود دارد كه علت ان ورود وريد بيضه به وريد كليه و سپس به وريد اجوف است كه نسبت به بيضه ي راست مسير طولاني تري را طي ميكند.

بیماری واریکوسل با چه علائمی همراه است؟

  • اتساع و بزرگی سیاهرگ ها در کیسه بیضه
  • کاهش تعداد اسپرم و تنبلی آن
  • تشدید درد بیضه ها حین ایستادن و کاهش آن در حالت درازکش
  • تشدید درد بیضه ها در هوای گرم
  • تشدید درد بیضه ها با انجام فعالیت های سنگین
  • از بین رفتن درد هنگام خوابیدمن
  • احساس سنگینی در بیضه ها
  • احساس توده مانند در بیضه ها

واریکوسل چگونه تشخیص داده می شود؟

احتمالاً خود بیمار یا پزشک می تواند به راحتی توده ای را در ناحیه بیضه ها لمس کند و تشخیص دهد. در غیر اینصورت احتمالاً از بیمار خواسته می شود تا بایستد و نفس عمیقی بکشد و نفس خود را نگاه دارد و زور بزند. در این صورت می توان راحت تر بیماری را تشخیص داد. در صورتی که با معاینه فیزیکی نتوان این بیماری را تشخیص داد، بنا به تشخیص پزشک می توان با استفاده از سونوگرافی و امواج اولتراسوند تصاویری از ناحیه داخلی به دست آورد.

چرا باید واریکوسل را درمان کرد؟

  1. ناباروری: طبق پژوهش ها و آزمایش های بالینی صورت گرفته، تراکم خون در سیاهرگ ها، باعث گشادی آن ها شده و در نتیجه، دمای یکی از بیضه های یا هر دو، افزایش می یابد. افزایش دمای بیضه ها نیز به نوبه خود، موجب تنبلی و کاهش تعداد اسپرم ها و پایین آمدن کیفیت آن ها می شود که در نتیجه موجب ناباروری آقایان می گردد.
  2. کوچکی بیضه ها: کاهش خونرسانی و عدم خونرسانی کامل از قلب به بیضه ها و برعکس، باعث تضعیف رشد بیضه ها و در نتیجه، کوچک ماندن آن ها می شود.
  3. بر هم خوردن تعادل هورمون ها: بر اثر افزایش فشار ناشی از این بیماری، سطح هورمون های LH افزایش می یابد. این هورمون هم در خانم ها هم در آقایان وجود دارد ولی در خانم ها سطح آن بیشتر است.

درمان واریکوسل چگونه انجام می گیرد؟

بیشتر بخوانید
درمان واریکوسل

درمان واریکوسل

معمولاً واریکوسل خفيف نیازی به درمان ندارد زیرا در اکثر موارد بیماری خفیف است. اما در صورت تشدید علائم و پیشرفت بیماری نیاز است بهترین روش درمان به کار گرفته شود.

هیچ دارویی برای پیشگیری از واریکوسل وجود ندارد و برای بهبود درد واریکوسل معمولا داروی ژلوفن تجویز می شود. در موارد بسیار شدیدتر، معمولا از روش جراحی برای درمان استفاده می شود.

جراحی فتق بیضه

به منظور درمان واریکوسل بیضه ها، عمل جراحی روی آن ناحیه انجام می شود که انواع آن به شرح زیر است:

  1. جراحی باز یا واریکوسلکتومی: در این نوع جراحی، رگ هایی که عملکرد مناسب نداشته و گشاد شده اند، مسدود می شوند تا از جریان خون اضافی جلوگیری شود.
  2. لاپاراسکوپی: با برشی کوچک، دوربین لاپاراسکوپی به داخل وارد می شود تا بتوان سیاهرگ های نامناسب را مشاهده نمود و سپس مسدود کردن آن ها توسط ابزارهای مخصوص انجام شود.
  3. میکروسکوپی: با استفاده از میکروسکوپ، سیاهرگ های نامناسب تشخیص داده شده و با ابزارهای جراحی مسدود می شوند. احتمال عود واریکوسل بیضه ها در این روش، نسبت به بقیه کمتر بوده و با بهبودی سریع همراه است.
  4. آمبولیزاسیون یا لخته سازی زیر جلدی: توسط رادیولوژیست ماهر و از طریق وارد کردن لوله مخصوص از ناحیه گردن یا کشاله ران انجام می شود. ابزار جراحی از داخل لوله منتقل شده و با سوزاندن یا مسدود سازی سیاهرگ های نامناسب پایان می یابد. در ضمن، به دلیل احتمال بالای عود واریکوسل با این روش، به ندرت از آن استفاده می شود.

درمان واریکوسل

آیا جراحی واریکوسل عوارض دارد؟

ممکن است پس از جراحی یکی یا چند مورد زیر برای فرد مشاهده شود که از آن ها به عنوان عوارض عمل واریکوسل یاد می شود.

  1. عود دوباره واریکوسل
  2. عفونت در ناحیه بیضه ها
  3. صدمه به سرخرگ
  4. هیدروسل یا تراکم مایع اطراف بیضه
  5. احساس درد و کبودی در ناحیه کشاله ران
بیشتر بخوانید
تشخیص واریکوسل

البته لازم به ذکر است که هرچه پزشک جراح، در این زمینه تجربه و مهارت بیشتری داشته باشد، اختمال بروز عوارض شدید و جدی پس از عمل کمتر خواهد بود.

جراحی واریکوسل برای چه افرادی مناسب است؟

افرادی که با تشخیص متخصص اورولوژی خوب و طبق آزمایش های بالینی، نیاز به جراحی و درمان واریکوسل دارند، عبارتند از:

  1. مردان نابارور که طبق آزمایش های بالینی، علت دیگری برای ناباروری آن ها وجود نداشته باشد.
  2. برای افراد دارای واریکوسل شدید یا حاد که باعث درد در ناحیه بیضه و کوچکی آن می شود.
  3. برای جوانان مجرد دارای واریکوسل گرید 2 و 3
  4. برای افراد دارای واریکوسل که نتایج آزمایش اسپرم آن ها غیر طبیعی است.
  5. برای افراد دارای واریکوسل که عوارض آن روی بیضه ها جدی و خطرناک باشد.

مراقبت های بعد از جراحی واریکوسل

  1. استفاده از شورت های محافظ دار به مدت دو هفته بعد عمل
  2. انجام کارهای سبک بعد از یک هفته
  3. عدم انجام فعالیت های سنگین طبق مدت تعیین شده توسط پزشک مربوطه
  4. افزایش زمان استراحت در صورت جراحی باز
  5. زور نزدن در دستشویی
  6. پرهیز از سرپا ایستادن زیاد
  7. مصرف غذاها و میوه هایی که باعث یبوست نشوند و شکم را نرم نگه دارند
  8. عدم برقراری رابطه جنسی به مدت یک هفته بعد عمل

در حالت کلی، این بیماری، به معنی عملکرد نامناسب برخی از سیاهرگ های بیضه، عدم خونرسانی صحیح و در نتیجه گشادی سیاهرگ ها است. جراحی واریکوسل در یک جمله، به معنی انسداد سیاهرگ های مشکل دار و به جریان انداختن خون در سیاهرگ های سالم است.

یکی از مهم ترین و اساسی ترین مسائل برای جراحی واریکوسل، دقت در انتخاب بهترین اورولوژیست است. جراح کارکشته و مجرب با تسلط بر مورفولوژی(شکل هندسی) و ساختار درونی بیضه ها، با دقت کافی و با ظرافت خاص، عمل واریکوسل را به بهترین صورت و بالاترین کیفیت ممکن انجام می دهد تا بتواند از احتمال عود دوباره آن پیشگیری نماید.

اگر در زمینه این بیماری و علل ودرمان آن سوالی دارید می توانید در انتهای همین مقاله بخش نظرات آن را با خانم دکتر سیمین وحیدی متخصص اورولوژی در غرب تهران مطرح کنید.

drvahidi

پاسخ

شانزده + سیزده =

مدت زمان مطالعه ۸ دقیقه